Wat doe je aan de achilleshiel in je leiderschap?

Achilleshiel van leiderschapIedereen heeft een achilleshiel. Vaak zelfs meerdere. Een onopvallende maar kwetsbare plek die op onverwachte momenten pijnlijk wordt geraakt. En het leiderschap dat je nastreeft in de weg kan staan.

De achilleshiel is afgeleid van de Griekse held Achilles die een hoofdrol in de Ilias van Homerus vervult. Hij was bij zijn geboorte door zijn moeder, de zeegodin Thetis, als kind in het water van de Lethe gedompeld om hem onkwetsbaar te maken. Ze moest hem daarbij wel ergens vasthouden en dat deed zij bij zijn hiel. Dit was dan ook zijn enige kwetsbare plek en werd uiteindelijk zijn ondergang in zijn strijd tegen Troje. Paris raakte hem met een giftige pijl. 

Voorbeeld:
Een algemeen directeur vermijdt confrontaties in een veranderproces. 
De nieuwe werkwijze moet klanten beter van dienst zijn. Dat betekent voor medewerkers, hoog opgeleide professionals, een forse verandering van taken en verantwoordelijkheden. Haar achilleshiel is dat ze het lastig vindt het managementteam aan te spreken op de dingen die niet goed gaan. Gesprekken met niet functionerende medewerkers worden vermeden. Hardnekkige vraagstukken waarbij ongemakkelijke keuzes nodig zijn, komen niet echt op de agenda.

Dat heeft tot gevolg dat ze een gebrek aan gezag heeft. Ze wordt vaak niet serieus genomen. Managers laten te veel zaken liggen die eigenlijk aangesproken moeten worden. Medewerkers en afdelingen houden zich teveel met irrelevante onderwerpen bezig. Er zit weinig voortgang in het veranderproces.

De achilleshiel in je leiderschap zit waar je hapert, onduidelijk bent of terugdeinst voor wat eigenlijk nodig is. Bijvoorbeeld niet eerder willen handelen voordat iedereen het er mee eens is. Of niet in actie komen omdat je in details blijft doordenken op je concept. Het kan ook zijn dat je achilleshiel zichtbaar wordt in de manier waarop je recht-voor-zijn-raap de dingen zegt waarbij anderen zich omver geblazen voelen. Door resultaatgerichtheid en het willen halen van successen vergeet je empathie en communicatie met anderen. Al deze aspecten werken in een leidinggevende rol vaak als een ongewenste olievlek. Het is de kunst om je achilleshiel bewust op te pakken, aan te kijken en adequaat actie te ondernemen.

Wat te doen?

1. De feiten onder ogen zien: bekijk je achilleshiel met compassie
Zet een actuele kwestie centraal, bekijk de voorgeschiedenis en hoe je hierin gehandeld hebt. Wat is het effect van jouw manier van doen op de stand van zaken? De context draagt ongetwijfeld bij aan het probleem. In welke situaties word je achilleshiel getriggerd? Heb je begrip voor hoe je persoonlijkheid en je geschiedenis dit gedrag mede veroorzaken? Zie wat voor talenten er tegenover staan.

2. Bepaal je positie en je koers
Wat is het ongewenste effect van je achilleshiel op je gedrag? Wat is de prijs die je betaalt? En wat is het resultaat als je er niets aan veranderd? Stel je het ongewenste scenario zo concreet mogelijk voor. Bedenk het gewenste scenario en onderscheidt de momenten waarin jouw rol van cruciaal belang is. Concretiseer wat je te doen en te zeggen hebt. Het feit dat je met ‘betrokken distantie’ naar de feiten kijkt, naar het scenario en naar jouw rol, zal inspireren om te vinden wat wenselijk en nodig is.

3. Oefen nieuw gedrag
Hoe voer je het gesprek, presenteer je een krachtig statement of juist een inspirerend verhaal? We denken vaak dat als we weten hoe we het willen doen, dat het ook zo gaat. In de praktijk blijkt dat de oude gewoontes van de achilleshiel hardnekkig zijn. Zoek een sparringpartner om de situatie mee proef te draaien. Bemerk je innerlijke weerstand om te experimenteren met ander gedrag. Luister naar tips, oefen een paar keer en ontwikkel je authentieke stijl. Het gaat er om een vorm te vinden die bij jou en het werk past en waarbij de kern van de boodschap overeind blijft. Dit nieuwe gedrag kan soms onnatuurlijk voelen, je vervalt niet in de routine van je achilleshiel. Toch is het wel degelijk authentiek omdat het gebaseerd is op je oordeel van wat de situatie vraagt.

4. Structureel tijd voor maken

Vraag je af hoe je structureel kunt werken aan je achilleshiel om je effectief leiderschap te versterken. Neem bijvoorbeeld een vast moment in de week om ‘hete aardappelen’ volgens deze aanpak door te werken. Denk niet meteen dat je daar geen tijd voor hebt. Je weet uit eigen ervaring namelijk ook hoeveel tijd dingen kosten als ze escaleren.

In de mythologie komt Achilles naar voren als iemand die beslissingen neemt vanuit de emoties die hij voelt: vaak overhaast en impulsief handelend. Opmerkelijk is dat hij desondanks beschikt over inzicht en zelfkennis. In die zin kunnen we ons in hem herkennen: dat we ons ontwikkelen als adequaat handelende mensen vanuit de verantwoordelijkheid die we hebben genomen. 

4 praktische tips voor je achilleshiel bij effectief leiderschap:

  1. Beschouw af en toe met enige afstand je feitelijke situatie.
  2. Bepaal je positie vanuit je rol en de koers vanuit je verantwoordelijkheid; dat inspireert.
  3. Oefen met een sparringpartner de authentieke vorm die bij jou en de situatie past.
  4. Maak structureel tijd vrij om je achilleshiel in concrete situaties te bekijken.

Reacties plaatsen kan niet meer.

Leiderschap met impact |Bloemendaalseweg 289 | 2051 GG Overveen | Noord-Holland | Tel 023 5264684 | Mobiel 06 53449174 | johncornelissen@leiderschap-met-impact.nl